Ịkwalite ozi na ọrụ ihu igwe na Vanuatu

Ịmepụta ozi na ọrụ ihu igwe ka mma na Vanuatu na-eweta ihe ịma aka pụrụ iche maka nhazi.
Andrew Harper arụọla ọrụ dịka ọkachamara n'ihe gbasara ihu igwe na Pacific nke NIWA ruo ihe karịrị afọ iri na ise ma mara ihe ọ ga-atụ anya ya mgbe ọ na-arụ ọrụ na mpaghara ahụ.
O kwuru na atụmatụ ndị a ga-agụnye akpa simenti iri na asaa, paịpụ PVC mita iri anọ na abụọ, mita iri asatọ nke ihe e ji emechi ogige na ngwaọrụ ndị a ga-ebuga n'oge maka owuwu ha. "Mana atụmatụ ahụ kwụsịrị na windo mgbe ụgbọ mmiri ọkọnọ anaghị apụ n'ọdụ ụgbọ mmiri n'ihi oké ifufe na-agafe agafe."
"Njem ụgbọ njem mpaghara na-adịkarị oke, yabụ ọ bụrụ na ịchọta ụgbọala mgbazinye, nke ahụ dị mma. N'agwaetiti ndị pere mpe nke Vanuatu, ebe obibi, ụgbọelu na nri chọrọ ego, nke a abụghịkwa nsogbu ruo mgbe ị ghọtara na e nwere ọtụtụ ebe ndị mba ọzọ nwere ike nweta ego. na-alọghachighị na isi obodo."
Tinyere nsogbu asụsụ, usoro njem ị nwere ike iwere dị ka ihe na-adịghị mma na Niu Ziland nwere ike iyi ihe ịma aka a na-apụghị imeri emeri na Pasifik.
Ihe ịma aka ndị a niile aghaghị iche ihu mgbe NIWA malitere itinye ọdụ ihu igwe akpaka (AWS) n'ofe Vanuatu na mbido afọ a. Ihe ịma aka ndị a pụtara na ọrụ ahụ agaghị ekwe omume ma ọ bụrụ na mpaghara ahụ amaghị onye ọrụ ahụ bụ Ngalaba Ihe Ize Ndụ na Ihe Ize Ndụ nke Vanuatu (VMGD).
Andrew Harper na onye ọrụ ibe ya bụ Marty Flanagan so ndị ọrụ teknụzụ isii nke VMGD na obere ndị ikom obodo na-arụ ọrụ aka rụọ ọrụ. Andrew na Marty na-ahụ maka nkọwa teknụzụ ma na-azụ ma na-adụ ndị ọrụ VMGD ọdụ ka ha wee nwee ike ịrụ ọrụ n'onwe ha n'ọrụ ndị ga-eme n'ọdịnihu.
E tinyela ọdụ isii, ebupula atọ ọzọ ma a ga-etinye ha na Septemba. A na-eme atụmatụ itinye isii ọzọ, ikekwe n'afọ na-abịa.
Ndị ọrụ teknụzụ NIWA nwere ike inye nkwado na-aga n'ihu ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa, mana echiche dị n'azụ ọrụ a na Vanuatu na ọtụtụ ọrụ NIWA na Pacific bụ ime ka òtù dị iche iche dị na mba ọ bụla nwee ike ilekọta akụrụngwa nke ha ma kwado ọrụ nke ha.
Netwọk AWS ga-ekpuchi ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ kilomita 1,000 site na Aneityum na ndịda ruo Vanua Lava n'ebe ugwu.
AWS ọ bụla nwere ngwaọrụ ziri ezi nke na-atụle ọsọ na ntụziaka ifufe, okpomọkụ ikuku na ala, nrụgide ikuku, iru mmiri, mmiri ozuzo na radieshon anyanwụ. A na-etinye ngwa niile n'ụzọ a haziri nke ọma dịka ụkpụrụ na usoro nke Òtù Meteorological Ụwa si dị iji hụ na akụkọ ahụ na-aga n'ihu.
A na-ebufe data sitere na ngwaọrụ ndị a site na ịntanetị gaa na ebe nchekwa data etiti. Nke a nwere ike iyi ihe dị mfe na mbụ, mana isi ihe dị mkpa bụ ijide n'aka na etinyere ngwaọrụ niile ka ha wee rụọ ọrụ nke ọma ma dịruo ọtụtụ afọ na obere ihe achọrọ maka mmezi. Ihe mmetụta okpomọkụ ọ dị mita 1.2 n'elu ala? Omimi nke ihe mmetụta mmiri ala ọ dị mita 0.2 kpọmkwem? Ihe nlele ihu igwe ọ na-ezo aka kpọmkwem n'ebe ugwu? Ahụmịhe NIVA n'ebe a bara uru nke ukwuu - ihe niile doro anya ma kwesị ka e mee ya nke ọma.
Dịka ọtụtụ mba dị na mpaghara Pacific, Vanuatu nwere oke nsogbu site na ọdachi ndị sitere n'okike dịka ajọ ifufe na oké ọkọchị.
Mana onye nhazi ọrụ VMGD bụ Sam Thapo kwuru na data nwere ike ime ihe karịrị nke ahụ. "Ọ ga-eme ka ndụ ndị bi ebe a ka mma n'ọtụtụ ụzọ."
Sam kwuru na ozi a ga-enyere ngalaba gọọmentị Vanuatu aka ịhazi ihe omume ndị metụtara ihu igwe nke ọma. Dịka ọmụmaatụ, Ministri nke Azụ na Ọrụ Ugbo ga-enwe ike ịhazi maka mkpa nchekwa mmiri site na amụma oge ziri ezi nke okpomọkụ na mmiri ozuzo. Ụlọ ọrụ njem nlegharị anya ga-erite uru site na nghọta ka mma nke ụdị ihu igwe na otu El Niño/La Niña si emetụta mpaghara ahụ.
Mmụba dị ukwuu na data mmiri ozuzo na okpomọkụ ga-enye Ngalaba Ahụike ohere inye ndụmọdụ ka mma gbasara ọrịa ndị anwụnta na-ebute. Ngalaba Ike nwere ike inweta nghọta ọhụrụ banyere ike anyanwụ iji dochie ntụkwasị obi nke ụfọdụ agwaetiti na ike dizel.
Ọrụ a bụ nke Global Environment Facility kwadoro, ma Ministri nke Mgbanwe Ihu Igwe nke Vanuatu na Mmemme Mmepe Mba Ndị Dị n'Otu (UNDP) tinyere aka n'ọrụ ya dịka akụkụ nke mmemme Mmezi Ihe Owuwu site na Mmezi Ihe Owuwu. Ọ bụ obere ego, mana o nwere ike inweta ọtụtụ ihe karịa.